Safnaðu skilmálum, myndum, kvittunum og samskiptum við tryggingafélagið á einn stað og fáðu munaskrá, samskiptadagbók og yfirlit yfir það sem bíður svars, svo ekkert gleymist meðan málið er opið.
Það varð [vatnstjón / brunatjón / annað tjón] heima hjá mér þann [dagsetning] og ég er með opið tjónamál hjá [tryggingafélag]. Hér eru skilmálar tryggingarinnar, myndir af tjóninu, kvittanir fyrir útlögðum kostnaði og öll samskipti við félagið hingað til.
1. Útskýrðu á mannamáli hvaða ákvæði skilmálanna eiga við tjónið, til dæmis um innbú, hreinsun og aukakostnað meðan ekki er hægt að búa heima, og vísaðu í grein við hvert atriði.
2. Búðu til munaskrá í töflu yfir það sem skemmdist: lýsingu, aldur, áætlað kaupverð og hvaða gögn eru til um hvern hlut (kvittun, mynd). Merktu það sem vantar gögn um.
3. Haltu samskiptadagbók: dagsetningu, við hvern var talað, hvað var sagt eða lofað og hvenær svar á að berast.
4. Settu kvittanir fyrir útlögðum kostnaði í töflu með samtölu.
5. Í hvert sinn sem ég bæti við nýjum pósti eða bréfi skaltu uppfæra dagbókina, segja mér hvað bíður svars eða hefur dregist og skrifa drög að kurteislegri eftirfylgni.
Byggðu eingöngu á skjölunum og fullyrtu ekki um bótarétt sem skilmálarnir styðja ekki. Sendu ekkert fyrir mína hönd.
Tryggingafélagið sker úr um bótaskyldu. Fáðu mikilvæg svör skrifleg, geymdu frumrit kvittana og mynda og leitaðu til Neytendasamtakanna eða lögfræðings ef ágreiningur kemur upp.
Hladdu upp færsluyfirliti úr netbankanum og fáðu töflureikni sem flokkar útgjöldin, ber þau saman við áætlun og sýnir hvert peningarnir fara.
Hér eru færsluyfirlit síðustu þriggja mánaða úr netbankanum mínum (CSV eða Excel), bæði af debetkorti og kreditkorti.
1. Búðu til töflureikni með einum flipa fyrir allar færslur og flokkaðu hverja færslu: húsnæði, matur, samgöngur, börn, áskriftir, heilsa, afþreying eða annað.
2. Búðu til yfirlitsflipa með veltitöflu sem sýnir útgjöld eftir flokkum og mánuðum, og eitt súlurit.
3. Ég vil miða við þessa mánaðaráætlun: [flokkur og upphæð]. Merktu þá flokka sem fara fram úr áætlun og um hve mikið.
4. Listaðu færslur sem þú gast ekki flokkað í stað þess að giska, og gættu þess að millifærslur milli minna eigin reikninga og greiðslur kreditkortareikninga séu ekki taldar tvisvar.
Fjarlægðu kortanúmer og annað sem þú vilt ekki deila áður en þú hleður skjölunum upp. Þetta er yfirlit, ekki fjármálaráðgjöf.
Hladdu upp PDF af forskráða framtalinu og fáðu lista yfir það sem vantar, lítur undarlega út eða þarf að staðfesta.
Ég hleð hér upp PDF af forskráðu skattframtali mínu frá Skattinum.
Farðu yfir það lið fyrir lið og gerðu þrennt:
1. Útskýrðu á mannamáli hvað hver kafli þýðir fyrir mig.
2. Bentu á tölur sem líta óvenjulega út eða stangast á.
3. Spurðu mig um það sem gæti vantað: leigutekjur, erlendar tekjur, hlutabréfaviðskipti, vaxtagjöld af húsnæðisláni, ökutækjastyrk, dagpeninga og breytingar á fjölskylduhögum.
Ekki giska á reglur. Ef þú ert ekki viss, segðu það og vísaðu mér á viðeigandi leiðbeiningar á skatturinn.is.
Þú skráir þig sjálf(ur) inn með rafrænum skilríkjum og sækir skjalið. Gervigreindin fer aðeins yfir það sem þú hleður upp.
Sæktu kortayfirlit síðustu mánaða úr netbankanum og fáðu yfirlit yfir allar endurteknar greiðslur og hvað þær kosta á ári.
Hér er kortayfirlit síðustu 6 mánaða úr netbankanum mínum (CSV eða Excel).
Finndu allar endurteknar greiðslur: streymisveitur, líkamsrækt, öpp, hugbúnað, tryggingar, fjarskipti og styrki.
Settu þær í töflu með: nafni, upphæð á mánuði, upphæð á ári og dagsetningu síðustu greiðslu.
Raðaðu eftir árskostnaði og merktu sérstaklega þær sem líta út fyrir að vera tvíteknar eða hafa hækkað á tímabilinu.
Endaðu á heildarupphæð á ári.
Láttu fulltrúa lesa styrkjareglur stéttarfélagsins og taka saman hvað þú getur sótt um: fræðslu, líkamsrækt, gleraugu, sálfræðiþjónustu og fleira.
Ég er félagi í [stéttarfélag] og hef greitt í félagið í [fjöldi] ár.
Farðu á vef félagsins og lestu reglur sjúkrasjóðs, starfsmenntasjóðs og orlofssjóðs.
Taktu saman í töflu alla styrki sem ég gæti átt rétt á: heiti styrks, hámarksupphæð, hversu oft má sækja um, hvaða gögn þarf og umsóknarfrest.
Spurðu mig svo hvað af þessu ég hef greitt fyrir síðustu 12 mánuði svo við getum fundið það sem ég á eftir að sækja um.
Vísaðu í slóðina þar sem hver regla stendur.
Fáðu mat á því hvort þú átt rétt á bótum samkvæmt reglugerð EB 261/2004 og drög að kröfubréfi til flugfélagsins.
Flugi mínu [flugnúmer] frá [brottfararstað] til [áfangastaðar] þann [dagsetning] seinkaði um [klst.] / var aflýst.
Skýringin sem flugfélagið gaf var: [skýring].
1. Mettu hvort ég á líklega rétt á bótum samkvæmt reglugerð EB 261/2004 og hver upphæðin væri miðað við vegalengd.
2. Skrifaðu kurteist en ákveðið kröfubréf til flugfélagsins á íslensku og ensku, með flugnúmeri, bókunarnúmeri og upphæð kröfu.
3. Útskýrðu næsta skref ef flugfélagið hafnar kröfunni, þar á meðal hvernig kvörtun er send til Samgöngustofu.
Láttu fulltrúa safna saman vaxtatöflum banka og lífeyrissjóða í eina töflu svo þú sjáir muninn á verðtryggðu og óverðtryggðu.
Safnaðu saman núgildandi vaxtatöflum fyrir húsnæðislán hjá íslensku bönkunum og helstu lífeyrissjóðum.
Settu í eina töflu: lánveitanda, verðtryggt/óverðtryggt, fasta/breytilega vexti, hámarks veðhlutfall, lántökugjald og uppgreiðslugjald.
Skráðu slóð og dagsetningu við hverja tölu.
Reiknaðu svo mánaðarlega greiðslubyrði fyrsta árið af [upphæð] kr. láni til [ár] ára fyrir hvern kost og útskýrðu forsendurnar.
Þetta er samanburður á opinberum kjörum, ekki fjármálaráðgjöf. Staðfestu tölurnar hjá lánveitanda áður en þú tekur ákvörðun.
Hladdu upp launaseðli og fáðu skýringu á hverjum lið, frá staðgreiðslu og persónuafslætti til lífeyrissjóðs og félagsgjalda, ásamt lista yfir spurningar til launafulltrúans.
Hér er launaseðillinn minn fyrir [mánuður]. Ég er í [starfshlutfall] starfi og fæ greitt samkvæmt [kjarasamningur / stéttarfélag].
1. Útskýrðu hvern lið á seðlinum á mannamáli: laun, vaktaálag, yfirvinnu, staðgreiðslu, persónuafslátt, iðgjöld í lífeyrissjóð og séreign, félagsgjöld og orlof.
2. Reiknaðu helstu tölur aftur út frá því sem stendur á seðlinum og segðu mér ef eitthvað gengur ekki upp.
3. Bentu á það sem ég ætti að kanna, til dæmis hvort persónuafslátturinn er nýttur rétt og hvort yfirvinna og orlof eru rétt færð.
4. Skrifaðu stuttan lista yfir spurningar til launafulltrúans.
Ekki giska á skatthlutföll eða launataxta. Flettu þeim upp á skatturinn.is og í kjarasamningnum og vísaðu í slóðina, eða segðu að þú vitir það ekki.
Á launaseðli eru kennitala og bankaupplýsingar. Strikaðu yfir þær áður en þú hleður honum upp. Leitaðu til stéttarfélagsins ef þú telur að launin séu rangt reiknuð.
Safnaðu saman yfirlitum frá lífeyrissjóðunum og séreignarsjóðnum og fáðu eina töflu yfir hvað þú átt hvar, skýringar á hugtökunum og spurningar til að leggja fyrir sjóðinn.
Hér eru yfirlit yfir lífeyrisréttindi mín: úr Lífeyrisgáttinni, frá [lífeyrissjóður] og um séreignarsparnað hjá [vörsluaðili]. Ég er fædd(ur) árið [ár].
1. Taktu saman í eina töflu hvar ég á réttindi, hve mikil og af hvaða tegund (samtrygging, séreign, tilgreind séreign).
2. Útskýrðu hugtökin á yfirlitunum á einföldu máli og muninn á þessum tegundum sparnaðar.
3. Bentu á það sem lítur undarlega út, til dæmis tímabil þar sem engin iðgjöld virðast hafa borist.
4. Skrifaðu spurningar sem ég get lagt fyrir ráðgjafa sjóðsins.
Spáðu ekki fyrir um ávöxtun og ráðleggðu mér ekki hvar ég á að ávaxta sparnaðinn. Ef þú vísar í reglur, segðu hvar þær standa.
Þetta hjálpar þér að skilja yfirlitin en er ekki ráðgjöf um lífeyrissparnað. Berðu spurningarnar undir ráðgjafa sjóðsins áður en þú breytir nokkru.
Láttu fulltrúa lesa reglur Fæðingarorlofssjóðs og stilla upp þremur leiðum til að skipta orlofinu, með áætluðum tekjum heimilisins mánuð fyrir mánuð.
Við eigum von á barni í [mánuður og ár]. Mánaðarlaun okkar fyrir skatt eru [upphæð] kr. og [upphæð] kr. og föst útgjöld heimilisins eru um [upphæð] kr. á mánuði.
1. Lestu gildandi reglur um fæðingarorlof á island.is og vef Vinnumálastofnunar: lengd orlofs, skiptingu milli foreldra, hvernig greiðslur eru reiknaðar og hámark þeirra. Skráðu slóð við hvert atriði.
2. Stilltu upp þremur leiðum til að skipta orlofinu, þar á meðal einni þar sem það er tekið í lægra hlutfalli yfir lengri tíma.
3. Sýndu í töflu áætlaðar tekjur heimilisins mánuð fyrir mánuð í hverri leið og hvar bilið milli tekna og útgjalda er mest.
4. Listaðu hvaða umsóknir og tilkynningar þarf að senda, hvert og með hvaða fyrirvara.
Sæktu ekki um neitt fyrir mína hönd og giskaðu ekki á upphæðir sem þú finnur ekki.
Útreikningurinn er áætlun. Endanleg greiðsla ræðst af ákvörðun Fæðingarorlofssjóðs, svo staðfestu forsendurnar þar áður en þið semjið við vinnuveitendur.
Fáðu yfirlit yfir úrræði fyrir fyrstu kaupendur, gátlista yfir gögn í greiðslumat, tímalínu fram að afhendingu og lista yfir kostnaðinn sem bætist við kaupverðið.
Ég er að undirbúa kaup á fyrstu íbúð á [svæði]. Ég á [upphæð] kr. í eigið fé, er með [upphæð] kr. í mánaðarlaun og horfi á íbúðir á um [upphæð] kr.
1. Taktu saman þau úrræði sem standa fyrstu kaupendum til boða núna, til dæmis hlutdeildarlán hjá HMS og nýtingu séreignarsparnaðar. Lestu skilyrðin á vef HMS, Skattsins og island.is og vísaðu í slóðina.
2. Listaðu allan kostnað sem bætist við kaupverðið, svo sem stimpilgjald, lántökugjald, þinglýsingu og ástandsskoðun, og segðu hvar ég finn gildandi upphæðir.
3. Gerðu gátlista yfir gögn sem lánveitendur biðja yfirleitt um í greiðslumati.
4. Settu upp tímalínu frá greiðslumati til afhendingar.
Fullyrtu ekki að ég uppfylli skilyrði. Segðu frekar hvað ég þarf að kanna og hjá hverjum.
Yfirlit til undirbúnings, ekki fjármálaráðgjöf. Reglur um úrræði fyrir fyrstu kaupendur breytast, svo staðfestu allt hjá HMS, Skattinum og lánveitanda.
Lýstu heimilinu og láttu fulltrúa fara yfir húsnæðisbætur, barnabætur og stuðning sveitarfélagsins. Þú færð töflu með skilyrðum, slóð á reiknivél og umsókn fyrir hvern lið.
Á heimilinu eru [fjöldi] fullorðnir og [fjöldi] börn á aldrinum [aldur]. Við búum í [leiguhúsnæði / eigin húsnæði] í [sveitarfélag] og samanlagðar tekjur fyrir skatt eru um [upphæð] kr. á mánuði.
Farðu yfir hvaða bætur og stuðning við gætum átt rétt á: húsnæðisbætur hjá HMS, sérstakan húsnæðisstuðning og aðra aðstoð sveitarfélagsins, barnabætur hjá Skattinum og frístundastyrk barna.
Settu niðurstöðuna í töflu. Fyrir hvern lið: helstu skilyrði, hvort við virðumst falla undir þau, slóð á reiknivél ef hún er til og hvar sótt er um.
Notaðu aðeins vefi stofnananna sjálfra og sveitarfélagsins og skráðu slóð við hvert atriði.
Reiknaðu ekki upphæðir nema með opinberri reiknivél og fylltu ekki út umsóknir.
Niðurstaðan er vísbending um hvað er vert að skoða. Stofnunin sem greiðir bæturnar sker úr um réttinn.
Límdu inn bréfið og fáðu skýringu á því hvað er verið að krefja þig um og hvaða kostnaður hefur bæst við, og drög að svari hvort sem þú vilt semja um greiðslur eða mótmæla kröfunni.
Ég fékk þetta innheimtubréf frá [innheimtufyrirtæki] vegna kröfu frá [kröfuhafi]: [texti eða mynd]. Staðan er þessi: [ég kannast við skuldina / ég tel hana ranga / ég get ekki greitt allt í einu].
1. Útskýrðu hvað stendur í bréfinu: höfuðstól, vexti, innheimtukostnað, frest og hvað gerist næst samkvæmt bréfinu.
2. Segðu mér hvaða reglur gilda um innheimtu og innheimtukostnað og hvar ég get lesið þær. Fullyrtu ekki um upphæðir án heimildar.
3. Skrifaðu drög að svari þar sem ég [bið um sundurliðun kröfunnar / legg til greiðsludreifingu / mótmæli kröfunni með rökum].
4. Bentu mér á hvert ég get leitað eftir aðstoð, til dæmis til umboðsmanns skuldara eða Neytendasamtakanna.
Sendu ekkert og lofaðu engu fyrir mína hönd.
Láttu bréfið ekki liggja: frestir geta verið stuttir og kostnaður bætist við. Ef krafan er há eða komin til dómstóla eða sýslumanns skaltu leita til lögfræðings eða umboðsmanns skuldara.
Bentu fulltrúa á möppu með yfirlitum frá verðbréfamiðlurum og fáðu töflu yfir kaup, sölu, arð og stöðu um áramót, tilbúna til að bera saman við framtalið.
Í þessari möppu eru yfirlit ársins [ár] frá [miðlari / banki / erlent app]: viðskiptayfirlit, arðgreiðslur og staða í árslok.
1. Lestu öll skjölin og búðu til Excel-skjal með einni línu fyrir hver viðskipti: dagsetning, félag, fjöldi hluta, verð, gjaldmiðill, þóknun og upphæð í krónum.
2. Reiknaðu söluhagnað eða tap af hverri sölu og sýndu hvaða kaup liggja að baki. Notaðu gengi viðskiptadags og taktu fram hvaðan gengið er fengið.
3. Taktu saman arð, skatt sem haldið var eftir erlendis og eign í árslok.
4. Segðu mér í hvaða reiti framtalsins þetta á að fara samkvæmt leiðbeiningum á skatturinn.is, með slóð.
Merktu allt sem þú ert ekki viss um í stað þess að giska og breyttu engum frumskjölum.
Þú berð ábyrgð á framtalinu. Farðu yfir töfluna og berðu flóknari mál, svo sem erlend verðbréf eða rafmyntir, undir endurskoðanda eða Skattinn.
Límdu inn hver borgaði hvað og fáðu skýrt uppgjör: hver skuldar hverjum hve mikið, með sem fæstum millifærslum, og skilaboð til að senda á hópinn.
Við vorum [fjöldi] saman í [sumarbústað / utanlandsferð / matarklúbbi] og þurfum að gera upp. Hér er listi yfir útgjöldin, hver borgaði og fyrir hverja: [listi eða myndir af kvittunum].
1. Settu útgjöldin í töflu og spurðu mig um það sem er óljóst áður en þú reiknar.
2. Skiptu hverjum lið jafnt á þá sem tóku þátt í honum. Undantekningar: [t.d. einn kom degi seinna, annar drekkur ekki áfengi].
3. Reiknaðu hvað hver á að greiða eða fá og leggðu til uppgjör með sem fæstum millifærslum.
4. Skrifaðu stutt og vinsamleg skilaboð í hópspjallið með niðurstöðunni.
Sýndu útreikninginn svo allir geti sannreynt hann. Breyttu erlendum upphæðum í krónur á genginu sem ég gef upp og giskaðu ekki á gengi.
Farðu yfir samlagninguna áður en þú sendir uppgjörið á hópinn. Gervigreind getur misreiknað langa lista.
Hladdu upp tryggingayfirlitinu og skilmálunum og fáðu á einni síðu hvað er tryggt, hver eigin áhættan er, hvað skarast, hvað vantar og hvað þú þarft að fá staðfest hjá félaginu.
Hér er tryggingayfirlitið mitt frá [tryggingafélag] ásamt skilmálum. Aðstæður mínar: [fjölskyldustærð, eigið húsnæði eða leiga, bíll, gæludýr, ferðalög, verðmætir munir].
1. Taktu saman í töflu hverja tryggingu: hvað hún bætir, vátryggingarfjárhæð, eigin áhættu og árlegt iðgjald.
2. Bentu á helstu undanþágur í skilmálunum sem gætu komið mér á óvart, með tilvísun í greinina.
3. Segðu mér hvar tryggingar skarast, til dæmis við kortatryggingar eða tryggingar stéttarfélagsins, og hvar gæti vantað vernd.
4. Listaðu það sem ég þarf að fá staðfest hjá tryggingafélaginu.
5. Skrifaðu póst sem ég get sent þremur tryggingafélögum til að fá sambærileg tilboð.
Byggðu eingöngu á skjölunum. Ef eitthvað kemur ekki fram í þeim, segðu það.
Þetta er yfirferð, ekki tryggingaráðgjöf. Segðu engri tryggingu upp fyrr en ný er komin í gildi og þú hefur lesið skilmála hennar.
Berðu núverandi bíl saman við rafbíl út frá eigin akstri: orkukostnaði, opinberum gjöldum, tryggingum, viðhaldi og verðrýrnun, og sjáðu eftir hve mörg ár skiptin borga sig.
Bíllinn minn er [tegund, árgerð, bensín / dísil] og eyðir um [l/100 km]. Ég ek um [km] km á ári, mest [innanbæjar / á þjóðvegum]. Ég er að skoða [rafbíll, nýr eða notaður] á [upphæð] kr. og get [hlaðið heima / aðeins hlaðið á hleðslustöðvum].
1. Spurðu mig um það sem vantar: söluverð núverandi bíls, lán, tryggingar, viðhald síðustu ára og raforkuverðið á reikningnum mínum.
2. Flettu upp opinberum gjöldum af báðum bílum og styrkjum til rafbílakaupa ef þeir eru í boði. Notaðu vef Skattsins og island.is, vísaðu í slóð og giskaðu ekki á taxta.
3. Settu upp töflu með árlegum kostnaði beggja bíla: orka, gjöld, tryggingar, dekk og viðhald, fjármagnskostnaður og verðrýrnun.
4. Reiknaðu eftir hve mörg ár skiptin borga sig og sýndu hvernig svarið breytist ef ég ek minna, rafmagn hækkar eða ég þarf að treysta á hraðhleðslu.
Sýndu forsendur og útreikning svo ég geti breytt tölunum sjálf(ur).
Útkoman ræðst af forsendunum, einkum verðrýrnun, sem enginn veit fyrirfram. Þetta er reiknidæmi, ekki ráðgjöf um bílakaup.
Áður en þú sendir fyrsta reikninginn: fáðu yfirlit yfir skráningu, skatta og gjöld sem þú stendur sjálf(ur) skil á, hvaða launum greiðslan jafngildir og gátlista yfir það sem á að standa á reikningi.
Mér býðst að vinna [verk] sem verktaki fyrir [upphæð] kr. [á tímann / fyrir verkið], samhliða [launavinnu / námi]. Ég áætla að tekjurnar verði um [upphæð] kr. á árinu.
1. Lestu leiðbeiningar Skattsins um sjálfstætt starfandi einstaklinga og taktu saman hvað ég þarf að gera: skráningu, reiknað endurgjald, staðgreiðslu, tryggingagjald, lífeyrisiðgjöld og hvenær virðisaukaskattur kemur til. Vísaðu í slóð við hvert atriði.
2. Sýndu út frá þessum reglum hvað stendur eftir af greiðslunni og hvaða mánaðarlaunum launþega hún jafngildir.
3. Listaðu þau réttindi sem ég nýt ekki sem verktaki, til dæmis veikindarétt og orlof.
4. Gerðu gátlista yfir það sem þarf að standa á reikningi.
Ef þú finnur ekki gildandi hlutfall eða fjárhæðarmörk á skatturinn.is skaltu segja það en ekki giska.
Almennt yfirlit, ekki skattaráðgjöf. Staðfestu hlutföll og fjárhæðarmörk á skatturinn.is eða hjá bókara áður en þú semur um verð.
Taktu saman heilbrigðisútgjöld ársins og láttu fulltrúa merkja við hvern lið hvort Sjúkratryggingar taka þátt í honum sjálfkrafa, hvort sækja þarf um og hvaða gögn þarf þá.
Hér er listi yfir heilbrigðiskostnað fjölskyldunnar síðustu 12 mánuði: [komur til lækna, lyf, tannlækningar, sjúkraþjálfun, sálfræðiþjónusta, gleraugu, hjálpartæki, ferðir vegna læknisþjónustu]. Í fjölskyldunni eru [fjöldi fullorðinna, börn og aldur þeirra, lífeyrisþegar ef við á].
1. Lestu á vef Sjúkratrygginga hvernig greiðsluþátttaka virkar í hverjum þessara flokka og skráðu slóðina.
2. Merktu við hvern lið á listanum: greiðsluþátttaka reiknast sjálfkrafa, sækja þarf sérstaklega um, eða liðurinn fellur líklega utan kerfisins.
3. Fyrir það sem sækja þarf um: hvaða gögn þarf og hvar umsóknin er.
4. Segðu mér hvað ég ætti að skoða á mínum síðum hjá Sjúkratryggingum til að staðfesta stöðuna.
Giskaðu ekki á upphæðir eða hámörk og sendu engar umsóknir.
Skráðu aðeins tegund þjónustu og upphæð, ekki sjúkdómsgreiningar eða kennitölur. Sjúkratryggingar skera úr um réttinn.